मृत्यु र जीवनको संघर्षको कथा : ‘क्यान्सर, खानपान र म’

काठमाडौं । क्यान्सर जितेकी योद्धा शुभेच्छा घिमिरेलाई स्तन क्यान्सर भएको तथ्य डाक्टरले सुनाउँदा जीवनको अन्त्य भएको देखिन् । तर बिस्तारै उनमा हिम्मत आयो । पटकपटकको किमोले दिएको असह्य पीडा र शरीरको नाजुक अवस्थाले अत्तालिएको मनलाई सम्हाल्दै उनी क्यान्सरलाई जित्न सफल भइन् ।

आफूमा ३२ वर्षको उमेरमै देखिएको क्यान्सरलाई जितेपछि उनले नयाँ जीवन पाएको अनुभव गरिन् । त्यससँगै उनले क्यान्सरविरुद्ध सचेतना फैलाउने अठोट लिइन् र आफ्ना अनुभवलाई ‘क्यान्सर, करी एन्ड मी’ पुस्तकमार्फत सार्वजनिक गरिन् । अंग्रेजीमा लेखिएको यही पुस्तकको नेपाली रूपान्तरण हो ‘क्यान्सर, खानपान र म’ ।

उक्त पुस्तकलाई तीन खण्डबाट हेर्न सकिन्छ । पहिलो खण्डमा उनले क्यान्सरलाई जित्न आफूले गरेको संघर्षको कथा वर्णन गरेकी छिन् । दोस्रो खण्डमा नेपाली भान्सामा पाइने जडीबुटी र त्यसले स्वास्थ्यमा परेको प्रभावबारे चर्चा गरिएको छ । र, तेस्रो खण्ड अर्थात् उपसंहारमा उनले आफू निको भएपछिको जीवनशैली तथा सचेतनामूलक विषयवस्तु समेटेकी छिन् ।

क्यान्सर किन, कसरी र कस्तालाई हुन्छ भन्ने कुनै ठोस कारण र आधार हुँदैन । जुनसुकै उमेरको जो कोहीलाई यो रोग लाग्न सक्छ । क्यान्सर भएपछि सामाजिक प्रतिक्रिया पनि विचित्रका हुन्छन् । तर, बिरामीलाई आशाको सञ्चार गराउने र क्यान्सरलाई जित्न सकिन्छ भन्ने आत्मविश्वास जगाउने प्रतिक्रिया आवश्यक हुन्छ । क्यान्सर जितेकी घिमिरेले आफ्नो पुस्तकमा यस्ता विविधखाले प्रतिक्रियाले बिरामीमा पर्ने असरहरू उल्लेख गरेकी छिन् ।

यस्ता गम्भीर प्रकृतिको रोगसँग लड्न आफन्तको बलियो साथ निकै महत्त्वपूर्ण हुन्छ । त्यही साथ र भरोसाले उनले क्यान्सर जितिन् । त्यसको चर्चा समेत उनले पुस्तकमा गरेकी छिन् । पुस्तक पढ्दै जाँदा लेखकको पीडासँग एकाकार भइन्छ । क्यान्सर उपचारका विविध प्रक्रिया, शरीरमा हुने परिवर्तन र मनमा आउने विचारलाई पुस्तकमा जीवन्त चित्रण गरिएको छ । त्यसैले क्यान्सर सचेतनाका लागि पुस्तक उपयोगी देखिन्छ । यो पुस्तक मृत्यु र जीवनको संघर्षको कथा हो ।

पुस्तकमा करेला, मम, भन्टाको भर्ता, स्वाँ: पुका, सेकुवा जस्ता खाद्य परिकारको उदाहरणबाट क्यान्सरको अवस्था र पीडालाई देखाइएको छ । क्यान्सर उपचारका क्रममा सहयोग गरेका केही खानाबारे पुस्तकमा चर्चा छ । लेखकले नेपाली खानाको मौलिकता र त्यसको रेसिपीसमेत पुस्तकमा दिएकी छन् । नेपाली खाद्य परिकारको परिचय दिइएको यस पुस्तकको मूल विषय भने क्यान्सरविरुद्ध चेतना फैलाउनु नै हो ।

रोग बाजा बजाएर आउँदैन, तर जब आउँछ जीवनमा ठूलो आँधीबेहरी लिएर आउँछ । त्यसैले क्यान्सरबारे मनोसामाजिक प्रवृत्ति बुझ्न र क्यान्सर भइहालेमा के गर्नुपर्छ भन्ने जानकारी दिन पुस्तक उपयोगी छ । आर्थिक अभियानबाट