काठमाडौं । काठमाडौं उपत्यकामा लामखुट्टेको टोकाइबाट फैलने डेङ्गीका बिरामी बढेका छन् । शुक्रराज ट्रपिकल तथा सरुवारोग अस्पतालका सूचना अधिकारी लोकबहादुर चौधरीका अनुसार पछिल्लो केही दिनयता डेङ्गीका बिरामी अत्यधिक बढेका छन् । अस्पतालहरू डेङ्गी लागेर उपचार गराउन आउने बिरामीले भरिएका छन् ।
यस्तै पछिल्ला केही दिनदेखि काठमाडौंका निजी तथा सार्वजनिक अस्पतालमा डेङ्गीका बिरामीको चाप बढेको छ । काठमाडौंको क्षेत्रपाटीस्थित क्षेत्रपाटी निःशुल्क अस्पतालका सबै बेड डेङ्गीका बिरामीले भरिएका छन् । २५ बेड भएको सो अस्पतालका सम्पूर्ण बेड डेङ्गीका बिरामीले भरिएको अस्पतालले जनाएको छ ।
डेङ्गी लागेको कसरी थाहा पाउने ?
खासगरी एडिज प्रजातिको लामखुट्टेको टोकाइबाट यो रोग सर्छ ।डेङ्गी संक्रमित लामखुट्टेले प्रायः दिउँसो मात्र टोक्छ । डेङ्गीको लक्षण तुरुन्तै देखिँदैन, तीन देखि १४ दिनको अन्तरालमा यसको लक्षण देखिने चिकित्सकहरू बताउँछन् । यसको संक्रमण भएमा शरीर चिसो अनुभव हुने र ज्वरो आउने गर्छ । आम ज्वरोभन्दा डेंगुको ज्वरो निकै तीव्र हुने गर्छ ।
डेङ्गीको संक्रमण भएको बिरामीलाई कमजोरी अनुभव हुने, चक्कर लागेर बेहोससमेत हुने, खानाको स्वाद बदलिने, भोक कम लाग्ने, पखाला लाग्ने, टाउको तथा कम्मर दुख्ने, गम्भीर अवस्थामा आँखा-नाक आदिबाट रगत बग्ने समेत हुन सक्छ ।
कसरी बच्ने ?
डेङ्गीबाट बच्नका लागि घर आसपास एवं टोल छेउछाउ पानी जम्ने खाल्डाखुल्डी राख्नु हुँदैन । पानी राखिएको भाँडा खुला छाड्नु हुँदैन । भान्सा र बाथरुमलाई सुख्खा राख्नुपर्छ । झ्याल ढोकामा जाली लगाउनुपर्छ । शरीर पूरा ढाक्ने गरी लुगा लगाउनुपर्छ । सुतेको समयमा झुल प्रयोग गर्नुपर्छ । घर आसपास लामखुट्टे मार्ने औषधि छर्नुपर्छ ।
अहिलेसम्म डेंगुको औषधि बनेको छैन । शरीरको रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता बढाउनु नै यसको एक मात्र उपचार हो । त्यसैले माथिका लक्षणहरु देखिनसाथ अस्पताल जानुपर्छ र चिकित्सकको सम्पर्कमा रहनुपर्छ । डेङ्गी लागेपछि रगतमा प्लेटलेट्सको संख्या तीव्र रूपमा घट्न थाल्छ । यस्तो अवस्थामा औषधिका साथसाथै खानपान र सही दिनचर्या आवश्यक हुन्छ ।
सादा भोजन, नुन कम भएको खानेकुरा खाने, मसलेदार चटपटे खानेकुरा बन्द गर्नुपर्छ । अनार वा ताजा मौसमी फलफूल खानुपर्छ । नरिवल पानी वा सफा पानी धेरै मात्रामा पिउनुपर्छ । भिटामिन सीयुक्त फल खानुपर्छ । कागती, सुन्तला, अंगुर, जामुन जस्ता फलफूलमा जोड दिने गर्नुपर्छ ।
आर्थिक अभियानबाट
