दिसामा रगत : कारण, रोकथाम र उपचार
हाम्रो समाजमा दिसामा रगत देखिनुलाई सामान्य रुपमा लिइने गरिन्छ । सामान्यता : रगतमासी प¥यो अथवा पाईल्स भयो भनेर हेलचेक्र्याई गर्ने प्रवृत्ति छ । धेरै मानिसहरुमा यस्तो समस्या हुन्छ र लामो समयसम्म लुकाएर राख्ने गरेको पाईन्छ । रोगले जटिल रुप लिएपछि मात्र उपचार खोज्ने चलन छ ।
दिसामा रगत देखिनुको कारणहरु :
दिसामा रगत देखिनुको धेरै कारणहरु हुन्छन । फरक उमेर समुहमा फरक फरक कारणहरुले गर्दा दिसामा रगत देखिन सक्छ । पाईल्स , फिस्टुला , फिसर, रेक्टल पोलिप , आन्द्राको संक्रमण या क्यान्सर जस्ता धेरै कारणहरुले गर्दा दिसामा रगत देखा पर्दछ । अधिकांश मानिसको बुझाई के छ भने, दिसाबाट रगत आउनुको कारण पाईल्स हो, जसले गर्दा स्थानीय फार्मेसी, मेडिकल वा
आयुर्वेदिक क्लिनिक बाट बिना चेकजाँच औषधि सेवन गर्ने समस्या जटिल भएपछि मात्र चेकजाँच गराउने चलन छ । खासमा यो राम्रो होइन ।
रोगको पहिचान :
दिसामा रगत देखिनुको कारणहरु फरक फरक भएकाले तिनीहरुको उपचार पद्धति पनि फरक फरक हुन्छ, त्यसैले बिरामीको उपचारको लागि रोग पत्ता लगाउनु जरुरी छ । कतिपय रोगहरु चिकित्सकहरुको सामान्य जाँचबाट पनि पत्ता लाग्न सक्छन , भने कति रोगहरु पत्ता लगाउन विभिन्न जाँचहरु गर्न पनि जरुरी हुन्छ, जस्तै ः दिसाको परीक्षण, रगतको परीक्षण , दुरबीनद्वारा ठुलो आन्द्राको परीक्षण ।
रोकथाम तथा उपचार :
दिसामा रगत आउनुको कारण मध्ये एक कारण कब्जियत पनि हो । घरमा पाइने फाईबर युक्त खाना मिलाएर खाने र संगै यी खानामा सलाद समावेश गर्न सके कब्जियत मुक्त हुन सकिन्छ । मैदाबाट बनेका खानेकुराको मात्रा घटाउने, डिहाइड्रेसन बाट बच्न प्रशस्त तरल पदार्थ पिउने, नियमित व्यायाम गरि शरीर फुर्तिलो राख्ने, मल त्याग गर्दा बल प्रयोग गर्नु हंँुदैन ।
समस्याको समयमा पहिचान गरि विशेषज्ञ चिकित्सकबाट उपचार गराउनु आवश्यक पर्दछ । समयमा उपचार नगर्दा कहिलेकांँही क्यान्सर जस्ता रोगहरु फैलिसकेका समेत हुन्छन र उपचार संभव नहुन पनि सक्छ ।
लेखक डा.आनन्द भट्टराई गण्डकी मेडिकल कलेज पोखरामा जनरल तथा ल्याप्रोस्कोपिक सर्जनको रुपमा कार्यरत हुनुहुन्छ ।
