‘नेपालकै माटोको उपज आयुर्वेद चिकित्सा पद्धतिलाई कम महत्त्व दिइयो’

काठमाडौँ । विगतमा अरु चिकित्सा प्रणालीभन्दा आयुर्वेदलाई कम महत्त्व दिएकाले आयुर्वेद क्षेत्र पछिपरेको सम्बन्धित क्षेत्रका जानकारहरूले बताएका छन्। विशेषज्ञ आयुर्वेद चिकित्सक समाजको तेस्रो राष्ट्रिय अधिवेशन तथा साधारणसभाका वक्ताहरूले धेरै जडिबुटी हुने नेपालमा आयुर्वेदको राम्रो भविष्य भएकाले यसलाई प्रवर्द्धन गर्नुपर्नेमा जोड दिनुभयो।

कार्यक्रममा विदुषी योगमाया हिमालयन आयुर्वेद विश्वविद्यालय परिषद्का अध्यक्ष डा.अर्जुन कार्कीले आयुर्वेदको सुरूवात नै हिमालय क्षेत्रबाट भएकाले प्रवर्द्धन यहीँबाट सुरू हुनुपर्ने बताउनुभयो। आयुर्वेद क्षेत्रलाई अहिलेसम्म कम महत्त्व दिएकाले यस क्षेत्रका सबै एकीकृत भएर अघि बढ्नुपर्ने उहाँको भनाइ थियो।

“आयुर्वेद विज्ञानको विज्ञान हो,चीनको परम्परागत चिकित्सा पद्धति आयुर्वेदबाट विकास भएको रहेछ,आयुर्वेदको अध्ययन,अनुसन्धान गरेर पश्चिमा देशका जर्नलमा प्रकाशन गर्नुपर्छ”,अध्यक्ष कार्कीले भन्नुभयो।

आयुर्वेदका विज्ञ प्रा.डा.धनिकलाल भरखेरले नयाँ स्थापना भएको आयुर्वेद विश्वविद्यालयले शिक्षा,चिकित्सा र औषधि उत्पादनको काम एकसाथ गर्नुपर्ने बताउनुभयो। आयुर्वेद क्षेत्रका विज्ञ र यसलाई माया गर्ने धेरैले योगमाया आयुर्वेद विश्वविद्यालयले आयुर्वेदको विकासमा धेरै काम गर्ने विश्वास लिएको उहाँले सुनाउनुभयो।

समाजका संस्थापक अध्यक्ष एवं आयुर्वेद विभागका पूर्वमहानिर्देशक डा.देवकला भण्डारीले स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयले आयुर्वेद र आधुनिक चिकित्सा पद्धतिका चिकित्सकबीच विभेद गर्न थालेपछि वि.सं. २०६५ मा संस्था स्थापना गर्नुपरेको बताउनुभयो। त्यसबेला दुर्गम भत्तामा आयुर्वेद चिकित्सकलाई विभेद गरिएकामा समाजले नै समानता कायम गराएको उहाँले स्मरण गर्नुभयो। आयुर्वेदको अध्ययन गर्नेले आधुनिक चिकित्सा पद्धति पढ्नुपर्ने भएकाले धेरै मिहिनेत गर्नुपरे सरकारले विभेद गरेपछि समाजको स्थापना गरेर काम गरेको भण्डारीले जानकारी गराउनुभयो।

आयुर्वेदका चिकित्सक डा.शङ्कर गौतमले‘नेपालमा आयुर्वेद,विद्यमान अवस्था,समस्या,सहकार्यको आवश्यकता र समाधान’विषयक प्रस्तुति गर्दै अहिले प्रत्येक पालिकामा आयुर्वेद सेवा पुगेकाले अब यसको दायरालाई विस्तार गरिनुपर्ने बताउनुभयो। नेपालमा अहिले आयुर्वेदका १५ वटा विधाका विशेषज्ञ रहेको जानकारी उहाँले गराउनुभयो।

समाजको तदर्थ कार्य समितिका संयोजक डा.पुण्येश्वर केशरीले जडिबुटीको सङ्कलन र प्रशोधन केन्द्र बनाएर मात्र उत्पादन केन्द्र बनाएपछि नै आयुर्वेदको प्रवर्द्धन गर्न सकिने भनाइ राख्नुभयो। हाल नेपालमा आयुर्वेदका एक सय ८७ जना विशेषज्ञ चिकित्सक रहेकाले तिनलाई उपयुक्त काम गर्ने अवसर दिनुपर्नेमा उहाँले जोड दिनुभएको थियो।रासस