पन्ध्र वर्षदेखि निरन्तर सेवामा ‘एलाईभ हस्पिटल एन्ड ट्रमा सेन्टर’

चितवनको भरतपुर हाइटमा २०६८ सालमा स्थापित एलाईभ हस्पिटल एन्ड ट्रमा सेन्टर नेपालकै पहिलो क्रियाशील ट्रमा सेन्टरका रुपमा चिनिन्छ । सडक दुर्घटनामा समयमै उपचार नपाएर ज्यान गुमाइरहेका नागरिकहरूको पीडा देखेर केही युवा र ऊर्जाशील चिकित्सकहरूले सुरु गरेको यो अस्पताल आज हाडजोर्नी तथा नसा रोगसम्बन्धी समस्या भएका बिरामीहरूको उपचारको केन्द्र बनेको छ ।

दुर्घटनाका घाइतेहरूको उपचार छिटोभन्दा छिटो र प्रभावकारीरुपमा गर्न सकिन्छ भन्ने सोचेर ट्रमा अस्पताल खोलिएको एलाईभ हस्पिटल एन्ड ट्रमा सेन्टरका संस्थापक एवं अध्यक्ष डा. प्रमोद लामिछाने बताउनुहुन्छ । ‘चौध वर्षअघि ट्रमा र हाडजोर्नीका सबैजसो बिरामी भरतपुरबाट काठमाडौँ रिफर गरिन्थ्यो’ उहाँले भन्नुभयो, ‘अहिले त्यस्ता बिरामीहरूको रिफरल रेट चितवनमा स्वाट्टै घटेको छ । धेरैजसो समस्यामा काठमाडौँ जान नपर्ने भएको छ ।’

नेपालमा अझै पनि स्वास्थ्य सेवा पहुँचको असमानता ठुलो चुनौतीका रुपमा रहेको छ । अधिकांश विशिष्टीकृत सेवा काठमाडौं उपत्यकामा सीमित हुँदा मोफसलका बिरामीहरूलाई समयमै उपचार पाउन कठिन छ । सङ्क्रामक रोगहरू मृत्युका प्रमुख कारण भए पनि सबै प्रकारका दुर्घटनालाई जोड्दा ट्रमा मृत्युको अग्रणी कारणमध्ये एक बनेको यथार्थलाई एलाईभ हस्पिटलले गम्भीरतापूर्वक आत्मसात गरेको छ ।

५० शैयाको यस अस्पतालले विशेषगरी ट्रमा उपचार र शारीरिक अपाङ्गता व्यवस्थापनमा ध्यान केन्द्रित गरेको छ । नेपालमा करिब ४० हजारभन्दा बढी शारीरिक अपाङ्गता भएका व्यक्ति रहेका छन् भने हजारौँ नागरिक बहुअपाङ्गतासहित जीवन बिताइरहेका छन् । प्रारम्भिक घण्टामा सही उपचार नपाउँदा सामान्य फ्याक्चरसमेत अङ्ग विच्छेदन वा मृत्युको कारण बन्ने अवस्थालाई यहाँको दक्ष टोलीले चुनौतीका रुपमा लिएको छ ।

भौगोलिक विविधता, गरिबी, अशिक्षा र दक्ष जनशक्तिको अभावका कारण धेरै नागरिक आधारभूत स्वास्थ्य सेवाबाट वञ्चित छन् । यस्ता यथार्थबीच चितवनको भरतपुरबाट पन्ध्र वर्षअघि सुरु भएको एलाईभ हस्पिटलको पहल केवल अस्पताल स्थापना मात्र होइन, दुर्घटनामा परेकाहरूको जीवन बचाउने सामाजिक प्रतिबद्धता पनि हो ।

एलाईभ हस्पिटलले बहुविषयक सेवामार्फत समयमै, गुणस्तरीय र सुलभ उपचार प्रदान गर्ने लक्ष्य राखेको छ । “सडकमा रगत बग्दै ज्यान नजाओस्‌” भन्ने मानवीय सोचबाट जन्मिएको यो संस्था आज विपन्न, असहाय र आवश्यकतामा परेका नागरिकहरूको भरोसा बनेको छ । स्वास्थ्य सेवा केवल सुविधा होइन, जीवनको आधार हो । भरतपुरबाट उठेको यो प्रयासले सही सोच, विशेषज्ञता र समर्पण भए परिवर्तन सम्भव छ भन्ने देखाएको छ ।

१५ वर्षमा २५ हजार शल्यक्रिया

पूर्व मेचीदेखि पश्चिम महाकालीसम्मका हाडजोर्नीको जटिल समस्या भएका बिरामी उपचारका लागि एलाईभ हस्पिटल भरतपुरमा आउने गरेका छन् । “चितवन र यस आसपासका मकवानपुर, नवलपुर, धादिङ, गोरखा, तनहुँलगायत चौध जिल्लाबाट हाडजोर्नी तथा नसासम्बन्धी धेरै बिरामी उपचारका लागि हामीकहाँ आउनुहुन्छ” डा. लामिछानेले भन्नुभयो, “विगत पन्ध्र वर्षमा हामीले २५ हजार जति अर्थोपेडिक्स मेजर अप्रेसन गरिसकेका छौँ ।”

स्थापनाकालमा सामान्य स्तरबाट सुरु भएको एलाईभ हस्पिटलले अहिले विशिष्टिकृत सेवा दिन थालेको छ । यस अस्पतालबाट आकस्मिक (इमर्जेन्सी), बहिरङ्ग (ओपिडी), अन्तरङ्ग (आइपिडी), शल्यक्रिया (अप्रेसन), रेडियोलोजी, न्युरोसर्जरी र औषधालय (फार्मेसी) सेवा दिँदै आएको छ । चारतले अस्पतालमा ५० जना अट्ने सभाकक्ष, दुई वटा लिफ्‌ट र र्‍याम्प छन् । यतिबेला अस्पताल भवन बिस्तारको काम समेत चलिरहेको छ ।

डा. लामिछाने एलाईभ हस्पिटलका सुरुवाती दिनहरू सम्झिँदै भन्नुहुन्छ, “एक दिनमा ओपिडीमा आएका चार जना बिरामीलाई सेवा दिएर पनि बसियो । त्यति बेला ओपिडी शुल्क दुई सय रुपैयाँ थियो । अस्पतालमा स्टाफ ६५ जना थिए । त्यो अवस्थाबाट सुरुवात भएको एलाईभ हस्पिटलमा अहिले औसतमा प्रतिमहिना दुई सय (वार्षिक दुई हजार चार सय) वटा मेजर अप्रेसन हुन्छन् ।” उहाँका अनुसार, अस्पतालमा अहिले हाडजोर्नी विशेषज्ञ चिकित्सक चार जना, मेडिकल अफिसर चार जना, एनेस्थेसिया चिकित्सक चार जना, रेडियोलोजिष्ट चार जनालगायत स्वास्थ्यकर्मीले बिरामीहरूलाई सेवा दिँदै आएका छन् ।

सामाजिक उत्तरदायित्व वहन

एलाईभ हस्पिटलले कर्पोरेट र सामाजिक उत्तरदायित्व अन्तर्गत निःशुल्क स्वास्थ्य शिविर आयोजना गर्दै आएको छ भने गैरनाफामूलक गैरसरकारी संस्था न्यू लाइफ भरतपुरसँग साझेदारीमा शारीरिक अपाङ्गता भएका भएकाहरूको निःशुल्क उपचार गर्दै आइरहेको छ । हालसम्म त्यस्ता ५० जनाभन्दा बढी बिरामीको उपचार गरिएको एलाईभ हस्पिटलले जनाएको छ ।

एलाईभ हस्पिटलले अपाङ्गता भएका बालबालिकाहरूका लागि अस्पताल र पुनर्स्थापना केन्द्र (एचआरडिसी) सँग समन्वय गरी उपचार र शल्यक्रिया सेवा दिँदै आएको छ । एचआरडिसी वरिष्ठ अर्थोपेडिक प्रा.डा. अशोककुमार बाँस्कोटाले स्थापना गर्नुभएको संस्था हो, जसले ४० हजारभन्दा बढी बालबालिकाहरूलाई पुनर्स्थापना गरिसकेको छ ।

एलाईभ हस्पिटलले २०६९ सालमा स्माइल ट्रेनसँगको सहकार्यमा जापानी चिकित्सहरूको टोलीसँग मिलेर एलाईभ हस्पिटलमै २५ जना खुँडे बालबालिकाको शल्यक्रिया गरेको थियो । यसका साथै बेलाबेलामा विपन्न तथा असहाय बिरामीहरूलाई हाडजोर्नीसम्बन्धी उपचार सेवा निःशुल्क उपलब्ध गराउँदै आएको डा. प्रमोद लामिछानेले बताउनुभयो ।