क्यान्सर भनेको मानव शरीरमा कोशिकाहरूको अनियन्त्रित वृद्धि र विभाजनका कारण हुने गम्भीर रोग हो । सामान्य अवस्थामा शरीरको कोशिकाहरू नियमितरूपमा जन्मिन्छन्, विभाजित हुन्छन् र मर्न्छन् तर क्यान्सरमा कोशिकाहरू अनियन्त्रितरूपमा बढ्छन्, समयमै मर्दैनन् र स्वस्थकर जीवनमा प्रवेश गरेर नोक्सान पुर्याउँछन् ।
क्यान्सरको सुरुवाती अवस्थामा प्रायः कुनै लक्षण देखिँदैन तर रोग बढ्दै गएपछि थकान, अस्वाभाविक गाँठो, तौल घट्नु, ज्वरो, रगतको समस्या, लगातार दुखाइ वा रङ परिवर्तन जस्ता लक्षण देखिन सक्छन् । समयमै पत्ता लगाइयो भने क्यान्सरलाई उपचार गरेर नियन्त्रण गर्न सकिन्छ ।
पाठेघरको मुखको क्यान्सर स्वास्थ्यका लागि एक गम्भीर समस्या हो तर यसबाट बच्न सकिने उपायहरू पनि छन् । पाठेघरको मुखको क्यान्सर प्रायः ह्युमन प्यापिलोमा भाइरस संक्रमणका कारण हुन्छ । यो प्रायः लिङ्गसँग सम्बन्धित सङ्क्रमणबाट फैलिन्छ तर नियमित सावधानी र जीवनशैली सुधारले यसबाट बच्न सकिन्छ ।
रोकथामका उपायहरू
पाठेघरको मुखको क्यान्सर रोकथाम गर्न सबैभन्दा पहिलो र प्रभावकारी उपाय भनेको एचपिभी खोप हो । अहिलेको स्वास्थ्य प्रणालीमा एचपिभी खोप उपलब्ध छ, जुन किशोरीहरूमा दिनु उपयुक्त हुन्छ । यो खोपले क्यान्सर निम्त्याउने प्रमुख भाइरसहरूबाट सुरक्षा दिन्छ । खोपको नियमित डोज लिँदा लामो समयसम्म सुरक्षा सुनिश्चित हुन्छ ।
अर्को महत्वपूर्ण उपाय भनेको नियमित स्वास्थ्य जाँच हो । ३० वर्षभन्दा माथिका महिलाहरूले कम्तीमा ३ देखि ५ वर्षमा एक पटक पाठेघर जाँच गर्नु आवश्यक छ । यसले प्रारम्भिक चरणमा रोग पत्ता लगाउन मद्दत गर्छ, जसले समयमै उपचार सम्भव बनाउँछ । प्रारम्भिक चरणमा उपचार गर्दा रोग पूर्णरूपमा निको हुने सम्भावना बढी हुन्छ ।
ब्यक्तिगत स्वास्थ्य र सफाइमा ध्यान दिनु पनि जरुरी छ । यौनजन्य सङ्क्रमण घटाउनका लागि सुरक्षित यौन व्यवहार अपनाउनु पर्छ । नयाँ यौन साझेदार घटाउने, कण्डमको प्रयोग गर्ने र अनुचित यौन क्रियाकलापबाट बच्नु धेरै लाभदायी हुन्छ ।
यसबाट बच्ने उपाय भनेको धूमपान र मदिरा सेवनबाट टाढा रहनु हो । धूमपानले पाठेघरको मुखको क्यान्सर हुने जोखिम बढाउँछ । यदि महिला धूमपान गर्छिन् भने क्यान्सरको सम्भावना बढी हुन्छ । त्यसैले स्वस्थ जीवनशैली अपनाउनु अत्यावश्यक छ ।
स्वस्थकर आहार र नियमित व्यायाम पनि रोकथाममा सहायक हुन्छ । भिटामिन, मिनरल र एन्टिअक्सिडेन्टयुक्त आहार लिनु पाठेघरको स्वास्थ्यको लागि फाइदाजनक छ । हरियो सागसब्जी, फलफूल, सम्पूर्ण अन्न र प्रोटिनयुक्त आहारले रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता बढाउँछ ।
परिवार र समाजमा शिक्षा र जनचेतना फैलाउनु महत्वपूर्ण छ । महिलाहरूलाई क्यान्सर र यसको रोकथामका बारेमा जानकारी दिनु, स्वास्थ्य शिविरमा सहभागी गराउनु र नियमित जाँचको महत्व बुझाउनु आवश्यक छ । यस्ता उपायले समुदायमा रोगको जोखिम घटाउँछ ।
पाठेघरको मुखको क्यान्सरबाट बच्न सकिने उपायहरूमा एचपिभी खोप, नियमित जाँच, सुरक्षित यौन व्यवहार, धूमपान र मदिरा परित्याग, स्वस्थकर आहार, व्यायाम र जनचेतना मुख्य छन् । यी उपायहरू अपनाउँदा रोगको जोखिम उल्लेखनीयरूपमा कम हुन्छ । स्वास्थ्य सचेत महिलाहरूले समयमै जाँच र खोप लिँदा, स्वस्थ जीवनशैली अपनाउँदा पाठेघरको मुखको क्यान्सरबाट आफूलाई र समाजलाई सुरक्षित राख्न सक्छन् ।
