दम रोगबारे बिरामीका भ्रम र यथार्थ (भिडियो)

दम (अस्थमा) श्वासप्रश्वास प्रणालीसँग सम्बन्धित एक दीर्घकालीन रोग हो । नेपालमा पनि दमका बिरामीको संख्या उल्लेखनीय छ । यद्यपि उपचार र जनचेतनाको पहुँच बढ्दै गए पनि दम रोगबारे धेरै भ्रम अझै समाजमा विद्यमान छन् । यस्ता भ्रमले बिरामीलाई समयमै उपचार लिनबाट रोक्ने र रोगलाई जटिल बनाउने काम गर्छ । त्यसैले दम रोगबारेका भ्रम र यथार्थ बुझ्नु आवश्यक छ ।

भ्रम १ : दम रोग सर्ने रोग हो ।
यथार्थ : दम कुनै सरुवा रोग होइन । यो एक व्यक्तिबाट अर्को व्यक्तिमा सर्दैन । दम श्वासनलीको दीर्घकालीन सूजन र संवेदनशीलतासँग सम्बन्धित रोग हो ।

भ्रम २ : इनहेलर प्रयोग गर्न थालेपछि जीवनभर चलाउनुपर्छ ।
यथार्थ : इनहेलर दम नियन्त्रणको सबैभन्दा प्रभावकारी र सुरक्षित उपचार विधि हो । रोगको अवस्था अनुसार चिकित्सकले मात्रा घटाउन वा बन्द गर्न पनि सक्नुहुन्छ । इनहेलरको प्रयोगले लत लाग्दैन ।

भ्रम ३ : दम भएका व्यक्तिले व्यायाम गर्न हुँदैन ।
यथार्थ : दम राम्रोसँग नियन्त्रणमा भएमा बिरामीले नियमित व्यायाम गर्न सक्छन् । बरु चिकित्सकको सल्लाहअनुसार गरिने शारीरिक गतिविधिले फोक्सोको क्षमता सुधार्न मद्दत गर्छ ।

भ्रम ४ : दम बालबालिकामा मात्र हुन्छ ।
यथार्थ : दम जुनसुकै उमेरमा हुन सक्छ । बालबालिकादेखि वृद्धवृद्धासम्म सबै उमेर समूहमा यो रोग देखिन सक्छ ।

भ्रम ५ : दम निको नहुने रोग भएकाले उपचार गर्नुको अर्थ छैन ।
यथार्थ : दम पूर्ण रूपमा हटाउन नसकिए पनि उचित उपचार र जीवनशैली व्यवस्थापनबाट रोगलाई प्रभावकारी रूपमा नियन्त्रण गर्न सकिन्छ । धेरै बिरामीले सामान्य जीवनयापन गरिरहेका छन् ।

भ्रम ६ : लक्षण नभए औषधि बन्द गर्नुपर्छ ।
यथार्थ : लक्षण कम हुँदैमा चिकित्सकको सल्लाहबिना औषधि बन्द गर्नु हुँदैन । यसले रोग पुनः बल्झिने र आकस्मिक जटिलता निम्त्याउने जोखिम बढाउँछ ।

दम रोगको सही पहिचान, नियमित उपचार, धुलो–धुवाँ तथा एलर्जी गराउने तत्वबाट बच्ने बानीले बिरामीलाई स्वस्थ जीवन बाँच्न सहयोग गर्छ । त्यसैले सुनेका कुरामा विश्वास गर्नु भन्दा पनि विशेषज्ञ चिकित्सकको परामर्श लिएर उपचार गर्नु नै सबैभन्दा बुद्धिमानी विकल्प हो ।