चितवन । चितवनमा ८ महिनामा झण्डै ६सय जनामा क्षयरोग देखिएको छ । चालु आर्थिक वर्ष (०७९,८०) को फागुन मसान्त सम्ममा ५ सय ९२ जनामा क्षयरोग देखिएको हो । गत आर्थिक बर्षमा जिल्लामा १ हजार १९६ जनामा क्षयरोग देखिएकोमा ३१ जना बालकालिकामा सङ्क्रमण भेटिएको कार्यालयको तथ्याङ्क छ । यस्तै आर्थिब वर्ष २०७७÷०७८ मा जिल्लामा सङ्क्रमितको संख्या ८ सय ९३ रहेको थियो । जस मध्ये १८ जना बालबालिका रहेका थिए भने चालु आर्थिक बर्षको फागुनसम्ममा ८ जना बालबालिकामा क्षयरोग देखिएको कार्यालयले जनाएको छ ।
कार्यालयका क्षयकुष्ठ अधिकृत जयराम दवाडीका अनुसार सङ्कमित बालबालिका मध्ये भरतपुर महानगरपालिकामा ३ जना, रत्ननगर नगरपालिकामा २ जना, राप्ती, माडी नगरपालिका र इच्छाकामना गाउँपालिकामा १÷१ जना रहेका छन् । १४ वर्ष मुनिका बालबालिकामा क्षयरोग देखिने क्रम बढ्दो रहेको उहाँले बताउनुभयो । बालबालिकामा बढि संख्यामा ग्रन्थी, पेट र आन्द्रा,गिदी र रगतमा क्षयरोग देखिने गरेको उहाँले जानकारी दिनुभयो । सङ्क्रमित सबै बालबालिकाले नियमति औषधिको सेवन गरिरहेको उहाँको भनाई छ । ६ महिना सम्म नियमित औषधि सेवन गरे क्षयरोग निको हुने उहांँले बताउनु भयो
‘माइकोव्याक्टेरीयम टुबर क्लोसिस’ नामक किटाणुका कारण यो रोग लाग्ने गर्दछ । बालबालिकामा स्वासप्रश्वास र जुो खाने कुरा खाँदा सर्ने दर बढ्ने उहाँले बताउनुभयो । उहाँले भन्नुभयो “अभिभावकलाई सर्ने खालको क्षयरोग भएमा बालबालिकामा पनि हुने गरेको छ । बिद्यालय जाँदा, खेल्ने क्रममा समेत बालबालिकामा क्षयरोगको सङ्क्रमण हुने गर्छ ।’ दुवाडीले भन्नुभयो ।
क्षयरोग लाग्दा दुई हप्ता वा सो भन्दा बढी समय सम्म लगातार खोकी लाग्नु, साँझपख हल्का ज्वरो र पसिना आउनु, खान मन नलाग्नु, छाती दुख्नु, दुव्लाउँदै जानु, खकारमा रगत देखिनु मुख्य लक्षण रहेको दवाडीले बताउनुभयो । यो रोग लागेमा नियमित ६ महिना औषधि सेवन गर्नु, स्वास्थ्य कर्मीको निगरानीमा रहनु, समय समयमा खकार जाँच गर्न सके निको हुने उहाँले जानकारी दिनुभयो ।
