विज्ञान र प्रविधिको विकासले सञ्चार कार्यलाई सजिलो बनाइदिएको छ । यो सरलतासँगै सञ्चारमाध्यमका विविध रुप प्रचलनमा रहेका छन् । पछिल्लो समय सामाजिक सञ्जालका रुपमा चिनिएका फेसबुक, ट्वीटर, टिकटक, इन्स्टाग्राम, वाट्सएप मानवबीच हुने सञ्चारको सशक्त माध्यम बन्न पुगेका छन्।सञ्चारका परम्परागत रुप छापा, दृश्य र आवाजको संगम सामाजिक सञ्जाल बनेका छन् । अनलाइन पत्रकारिताले फड्को मारिरहेको छ भने चुनौती पनि थपिएका छन् ।
अहिलेको समयको मागलाई बुझेर छापा वा विद्युतीय वा दुवै सञ्चारमाध्यमहरुले पछिल्लो समय परम्परागत रुपलाई यथावत राख्दै नवीन रुपमा अनलाइन संस्करण सुरु गरेका छन् । दैनिकदेखि मासिक र त्रैमासिक पत्रिकासम्म अनलाइनमा समेत प्रकाशित हुन थालेका छन् । रेडियोहरु अनलाइनमा बज्न थालेको केही वर्ष भइसक्यो । हरेक टेलिभिजन च्यानलले युट्युबमा पनि च्यानल चलाइरहेका छन् । यसरी पछिल्लो समयमा सामाजिक सञ्जालमा आधारित पत्रकारिता द्रुत गतिमा अगाडि बढिरहेको पाइन्छ ।
स्वास्थ्य बिटमा सन्दीपको यात्रा
नेपाल टेलिभिजनबाट प्रसारण हुने स्वास्थ्य सम्बन्धी स्वास्थ्य दर्पण कार्यक्रमका प्रस्तोता सन्दीप श्रेष्ठले स्वास्थ्य बिटमा काम गर्न थालेको १५ वर्ष पुग्दैछ । २०६५ सालमा भरतपुरस्थित हाम्रो एफएम ९४ मेगाहर्जबाट अन्तर्वार्तामा आधारित स्वास्थ्य सम्बन्धी कार्यक्रम संचालन गर्दै आएका श्रेष्ठले २०६७ सालदेखि भरतपुरमै रहेको क्रिस्टल टेलिभिजनबाट स्वास्थ्य दर्पण नामक कार्यक्रमलाई अगाडि बढाए । उनको यो यात्रा राष्ट्रिय टेलिभिजनसम्म पुग्यो । उनले २०७२ सालमा काठमाडौँस्थित हिमालय टेलिभिजनमा स्वास्थ्य सम्बन्धी कार्यक्रम चलाउन थाले ।
पछिल्लो समय स्वास्थ्य दर्पण न्यूज डट कममार्फत् अनलाइन पत्रकारितालाई समेत अगाडि बढाइरहेका श्रेष्ठले स्वास्थ्य बिटलाई निरन्तर अँगालिरहेका छन्, अगाडि बढाइरहेका छन् । टेलिभिजन कार्यक्रम छायाँकनको दौरानमा मधेसदेखि कर्णालीसम्म पुगेका श्रेष्ठले सात वटै प्रदेशमा स्वास्थ्य सम्बन्धी कार्यक्रम निर्माण गरी प्रसारण गर्दै आएका छन् । उनले सात वटै प्रदेशमा स्वास्थ्य दर्पण अवार्ड वितरण कार्यक्रममार्फत् स्वास्थ्य र सञ्चार क्षेत्रका हस्तीहरुलाई सम्मानित गर्दै आएका छन् । हाल उनी स्वास्थ्य दर्पण मिडिया नेटवर्क प्रा.लि.को अध्यक्ष छन् । यही संस्थामार्फत् उनले पत्रकारिताका विविध आयामलाई अघि सारेर स्वास्थ्य क्षेत्रमा उल्लेखनीय काम गर्दै आएका छन् ।
“स्वास्थ्य क्षेत्रका सबै कुरा”
स्वास्थ्य दर्पण मिडिया नेटवर्कले “स्वास्थ्य क्षेत्रका सबै कुरा” भन्ने नारासहित स्वास्थ्य दर्पण त्रैमासिक पत्रिका प्रकाशन गरिरहेको छ । गत वर्षदेखि प्रकाशन आरम्भ भएको स्वास्थ्य दर्पण पत्रिकाको चौथो अंकमा तपाईं यो लेख पढिरहनु भएको छ । यस लेखमा स्वास्थ्य दर्पण त्रैमासिक पत्रिका वर्ष १, अंक ३ (असोज २०७९) बारे संक्षेपमा चर्चा गर्न लागिएको छ ।
स्वास्थ्य दर्पण त्रैमासिक पत्रिकाको सम्पादक बागमती श्रेष्ठ र प्रधान सम्पादक सन्दीपकुमार श्रेष्ठ हुन् । ए ४ साइजमा ४० पृष्ठ र आवरण ४ पृष्ठ रहेको यस पत्रिकाको सबै पाना चिल्ला छन् । सबै पृष्ठमा रंगीन छपाई रहेको स्वास्थ्य दर्पणको तेस्रो अंकमा अन्तर्वार्ता र लेख गरेर २१ जनाको सामग्री समेटिएको छ । यसबाहेक सम्पादकीय र अंकका आकर्षण पत्रिकाको सुरुमै दिइएको छ । केही पृष्ठ स्वास्थ्य सम्बन्धी सूचना र अस्पतालका विज्ञापनले भरिएका छन् ।
लेख र अन्तर्वार्तामा समेटिएका २१ जनामध्ये ३ जना प्राध्यापक डाक्टर, १३ जना डाक्टर र ५ जना मेडिकल क्षेत्रकै विभिन्न संघ, संस्था वा कम्पनीमा आवद्ध व्यक्तित्व छन् । उनीहरुमार्फत् विभिन्न रोग, त्यसको उपचार, अस्पताल, पेशागत अनुभूति, चुनौती, औषधी र उपचार पद्धतिको बारेमा चर्चा गरिएको छ । यस अंकमा स्पोर्ट्स इन्जुरीदेखि न्यूरोसर्जरीसम्मका कुरा समेटिएका छन् । मिर्गौला रोगदेखि मानसिक रोगसम्मका बारेमा जानकारी दिइएको छ । समग्रमा पत्रिका पठनीय र संग्रहणीय बनेको छ ।
लेखक सूर्यप्रकाश कँडेल चितवनका सक्रिय पत्रकार हुनुहुन्छ ।
