अहिले समाजमा बाँझोपन (निःसन्तानपन) सम्बन्धी धेरै भ्रमहरू रहेका छन् । धेरैजसो मानिसहरू अझै पनि बच्चा नबस्नुमा महिलाको मात्र गल्ती ठान्ने गर्छन् तर यो गलत हो । पुरुष र महिला दुवैमा समानरुपमा बाँझोपनको समस्या देखिन सक्छ । धेरैले पुरुष सधैं सक्षम हुन्छन् भन्ने भ्रम पाल्ने गर्छन् तर उमेर, जीवनशैली र स्वास्थ्य अवस्थाले पुरुषमा पनि शुक्रकीटको गुणस्तरमा असर पार्ने गर्छ । महिलाको उमेर बढ्दै जाँदा गर्भधारण कठिन हुन्छ भन्ने कुरा सत्य भए पनि पुरुषमा पनि उमेर र अस्वस्थ बानीहरूले समस्या ल्याउन सक्छ । अत्यधिक तनाव, अनुशासनहीन जीवनशैली, अनियमित खानपान, धूम्रपान, मद्यपान, उच्च तापक्रममा लामो समयसम्म काम गर्ने पेशा आदिले शुक्रकीट नष्ट गर्न सक्छन्, जसले गर्भधारणमा कठिनाइ बनाउने गर्दछ ।
समाजमा अर्को ठूलो भ्रम भनेको एउटा बच्चा भइसकेपछि फेरि बच्चा नहुने सम्भावना हुँदैन भन्ने हो । धेरै दम्पतीहरूमा यस्तो समस्या देखिन्छ । पहिलो बच्चा भएपछि दोस्रो गर्भ बस्न नसक्नुका कारण विभिन्न हुन सक्दछ । अघिल्लो अप्रेशन, गर्भपतन वा पुनः हर्मोन सम्बन्धी असन्तुलन । त्यसैले, पहिले बच्चा भइसकेपछि अर्कोे गर्भ बस्नै पर्छ भन्ने सोच गलत हो । यस्तो अवस्थामा पनि पुनः परीक्षण गरेर उपचार गर्न सकिन्छ । बाँझोपनको समस्या समाधान गर्न पति, पत्नी दुवैको परीक्षण र विश्लेषण गर्न जरुरी हुन्छ, किनभने समस्या एकातर्फ मात्रै सीमित नहुने सम्भावना रहन्छ ।
उपचारको आर्थिक पक्षबारे कुरा गर्दा प्रारम्भिक परीक्षणहरू सामान्यतया ८–१० हजार रूपैयाँभित्र गर्न सकिन्छ, जसले बाँझोपनको कारण पत्ता लगाउन मद्दत गर्छ । त्यसपछि आवश्यक औषधोपचार र अण्डा उत्पादनसम्बन्धी प्रक्रियामा खासै बढी खर्च नपर्ने हुन पनि सक्छ । तर यदि उपचारमा उन्नत प्रविधिहरू जस्तै : शुक्रकीट संकलन, अण्डा निकाल्ने ल्याबमा निषेचन (आइभिएफ) ल्याप्रोस्कोपी आदि आवश्यक परेमा भने खर्च बढ्ने गर्छ । यी प्रक्रियाहरूमा १०–१५ हजारदेखि माथिसम्म खर्च हुन सक्छ । त्यसैले, खर्च समस्या र प्रयोग हुने प्रविधिमा निर्भर गर्छ । यो विषयमा आम नागरिकले बुझ्न आवश्यक पर्दछ भने हामीले पनि सही जानकारी दिनु पर्छ ।
सामान्यतया उपचार सुरु गर्नुअघि सबैभन्दा पहिले निःसन्तानपनको कारण के हो ? भन्ने स्पष्ट रूपमा पत्ता लगाउनुपर्छ । त्यसपछि मात्र योग्य विशेषज्ञसँग परामर्श लिएर उचित उपचार विधि रोज्नुपर्छ । सबैलाई एउटै उपचार विधि आवश्यक नपर्ने पनि हुन्छ । समस्या महिलामा छ वा पुरुषमा भन्ने आधारमा उपचारको बाटो फरक हुन्छ । सबैलाई उच्च प्रविधियुक्त उपचार आवश्यक नै पर्छ भन्ने पनि होइन । तसर्थ यो उपचार प्रक्रियाले अलि लामो समय लिन्छ, किनभने महिनैपिच्छे अण्डा उत्पादन प्रणाली नियमन गरेर मात्र काम गर्न सकिन्छ ।
कहिलेकाहीँ अण्डा नबन्ने वा पर्याप्त गुणस्तरको अण्डा नहुने कारणले प्रक्रिया लामो हुन सक्छ । उमेर ३५–४० वर्षभन्दा कम भएकाहरूका लागि २–३ वर्षसम्म धैर्यपूर्वक प्रयास गर्दा धेरैजसोमा सफल परिणाम देखापरेको धेरै दम्पती हामीले देखिरहेका छौं । त्यसैले, बाँझोपनको उपचारमा धैर्य हुनु, सही परामर्श र निरन्तरता अत्यन्त आवश्यक हुन्छ । समस्या बुझेर, चिकित्सकसँग सल्लाह गरी सोही अनुसार उपचारको उचित प्रक्रियामा अघि बढ्दा निःसन्तानपनको समस्याको सफल समाधान गरी सुखी दाम्पत्य जीवनयापन गर्न सकिन्छ ।
