ल्याप्रोस्कोपिक सर्जरी भन्नाले शरीरको कुनै पनि अङ्गमा सानो चिरा बनाएर दुर्बिन (क्यामेरा) र विशेष उपकरणको सहायताले गरिने आधुनिक शल्यक्रियालाई जनाउँछ । अघिल्ला दिनमा ओपन सर्जरीका क्रममा ठूलो चिरा पार्नुपर्थ्यो भने अहिले यस प्रविधिबाट सानो चिरामार्फत नै रोगको निदान र उपचार गर्न सकिन्छ । यसैले यो प्रविधिमैत्री र बिरामीमैत्री सर्जरीका रुपमा विकास हुँदै गइरहेको अवस्था छ ।
जनरल सर्जरीलाई विशाल महासागर मान्दा ल्याप्रोस्कोपिक सर्जरी त्यसको एउटा आधुनिक र महत्वपूर्ण भाग हो । जनरल सर्जरी व्यापक विषय हो भने ल्याप्रोस्कोपिक सर्जरी त्यसको आधुनिक दृष्टिकोण र अभ्यासको एउटा प्रमुख विधा मानिन्छ ।
नेपालमा अहिले अधिकांश जनरल सर्जन तथा ग्यास्ट्रो सर्जनहरूले ल्याप्रोस्कोपिक सर्जरीलाई आफ्नो नियमित अभ्यासको रुपमा आत्मसात गरेका छन् । बिरामीको माग पनि बढ्दो क्रममा छ, किनभने शल्यक्रियामा शरीरलाई हुने चोटलाई सम्भव भएसम्म सानो बनाउनुपर्ने आवश्यकता हुन्छ ।
झन्डै दस वर्षअघि नयाँ लाग्ने यो प्रविधि आज अधिकांश अस्पतालमा एपेन्डिक्स, पित्तथैली र आन्द्रासम्बन्धी अप्रेशनका लागि सामान्य अभ्यासको रुपमा प्रयोग भइरहेको छ । पोखरासहित देशका विभिन्न सहर र अस्पतालहरूमा यस विधाका दक्ष सर्जनहरूले यसलाई प्रभावकारीरुपमा प्रयोग गर्दै आएका छन् ।
ल्याप्रोस्कोपिक सर्जरीका धेरै फाइदा छन् । यसमा सानो मात्र चिरा बनाइने भएकाले घाउ छिटो निको हुन्छ, कम दुखाइ हुन्छ र अस्पतालमा बसाइ पनि छोटो हुन्छ । बिरामी छिट्टै सामान्य जीवनमा फर्कन सक्छन् । साथै, क्यामेराले देखाएको दृश्य आँखाले देखेजस्तो मात्र नभई दुईदेखि पाँच गुणा ठूलो हुने भएकाले चिकित्सकलाई रोग पहिचान गर्न सजिलो हुने गर्दछ । यसरी पेटभित्रका लुकेका समस्या वा अन्य रोगहरू समेत तुरुन्तै पत्ता लगाउन सकिने हुँदा ल्याप्रोस्कोपिक सर्जरी पछिल्लो समयमा बिरामीहरूकै मुख्य रोजाईको सर्जरी विधा बनेको छ ।
