नवजात शिशु र आमाको स्वास्थ्य : सचेतना नै जीवनरक्षा (भिडियो)

नेपालमा प्रत्येक वर्ष हजारौँ नवजात शिशु र आमाहरू प्रसूतिपश्चात् विभिन्न स्वास्थ्य समस्यासँग जुधिरहेका छन् । स्त्रीरोग तथा प्रसूति विशेषज्ञ डा. जेनी श्रेष्ठका अनुसार, बच्चा जन्मिएपछि पहिलो केही दिन र हप्ता सबैभन्दा संवेदनशील समय हुने भएकाले विशेष सावधानी आवश्यक हुन्छ ।

डा. श्रेष्ठका अनुसार, नवजात शिशुमा देखिन सक्ने प्रमुख समस्यामा जन्डिस (पीलिया), सास फेर्न गाह्रो हुनु, कम तौल, संक्रमण तथा समयअगावै जन्मिनु प्रमुख हुन् । नेपालमा नवजात पीलिया (जन्डिस) अझै पनि महत्वपूर्ण समस्या मानिन्छ र यसबारे आमाहरूको जानकारी पर्याप्त नहुँदा जोखिम बढ्ने देखिएको छ ।

समयअगावै जन्मिएका (प्रि–टर्म) शिशुहरू विशेष रूपमा कमजोर हुने र उनीहरूलाई अस्पतालको नवजात सघन कक्ष (NICU) मा राख्नुपर्ने अवस्था आउने गर्छ । यस्ता अवस्थाले शिशुको मात्र नभई आमाको मानसिक स्वास्थ्यमा समेत असर पार्ने अनुसन्धानहरूले देखाएका छन् ।

आमाहरूमा अत्यधिक रक्तस्राव, संक्रमण, उच्च रक्तचाप, स्तनसम्बन्धी समस्या र मानसिक तनाव (पोस्टपार्टम डिप्रेसन) देखिन सक्ने डा. श्रेष्ठ बताउनुहुन्छ । प्रसूति पछिको समयमा स्वास्थ्य जाँचमा लापरवाही गर्दा जोखिम अझ बढ्ने उहाँको भनाइ छ ।

विशेषज्ञहरूका अनुसार, यी समस्याबाट बच्नका लागि समयमै स्वास्थ्य परीक्षण, स्तनपानको सही अभ्यास, सरसफाइमा ध्यान, सन्तुलित आहार तथा स्वास्थ्यकर्मीको नियमित निगरानी अत्यावश्यक हुन्छ । नवजात शिशु र आमाको स्वास्थ्य केवल परिवारको मात्र होइन, समग्र समाजको जिम्मेवारी भएको भन्दै चिकित्सकहरूले प्रसूति पछिको हेरचाहलाई प्राथमिकता दिन आग्रह गरेका छन् ।