यस्ता छन् मिर्गौला स्वस्थ राख्ने उपायहरू

मिर्गौला मानव शरीरको अत्यन्तै महत्वपूर्ण अंग हो । हाम्रो शरीरमा दुईवटा मिर्गौला हुन्छ । जसले रगत सफा गर्ने, फोहोर पदार्थ पिसाबमार्फत बाहिर निकाल्ने, शरीरमा पानी र नुनको सन्तुलन मिलाउने तथा रक्तचाप नियन्त्रणमा सहयोग गर्ने काम गर्छ । मिर्गौला कमजोर हुँदा शरीरमा विषाक्त पदार्थ जम्मा भई गम्भीर स्वास्थ्य समस्या देखिन सक्छ ।

मिर्गौला स्वस्थ राख्न किन आवश्यक ?

मिर्गौला बिग्रँदै जाँदा सुरुआती अवस्थामा लक्षण देखिँदैन । जब समस्या जटिल बन्छ, तब डायलाइसिस वा प्रत्यारोपणजस्ता महँगो उपचार आवश्यक पर्न सक्छ । त्यसैले मिर्गौला स्वस्थ राख्नु हरेक व्यक्तिको दायित्व हो ।

मिर्गौला स्वस्थ राख्ने प्रमुख उपायहरू

१) पर्याप्त पानी पिउने : दैनिक २ देखि ३ लिटर सफा पानी पिउनु मिर्गौलाका लागि अत्यन्त उपयोगी हुन्छ । पानीले शरीरका विषाक्त पदार्थ पिसाबमार्फत बाहिर निकाल्न मद्दत गर्छ । तर मुटु वा मिर्गौला रोगीले चिकित्सकको सल्लाहअनुसार पानी सेवन गर्नुपर्छ ।

२) नुन कम खाने : धेरै नुन सेवन गर्दा रक्तचाप बढ्छ, जसले मिर्गौमा अतिरिक्त दबाब पर्छ । दैनिक खानामा सीमित मात्रामा नुन प्रयोग गर्नुपर्छ । जंक फुड, चाउचाउ, चिप्स, प्याकेटका खाना सकेसम्म टार्नु पर्छ ।

३) सन्तुलित आहार अपनाउने : फलफूल, हरियो सागसब्जी, दाल, माछा, अन्न समावेश भएको सन्तुलित आहारले मिर्गौला स्वस्थ राख्छ । अत्यधिक प्रोटिनयुक्त खाना निरन्तर धेरै खाँदा मिर्गौलामा असर पर्न सक्छ ।

४) रक्तचाप र मधुमेह नियन्त्रणमा राख्ने : उच्च रक्तचाप र मधुमेह मिर्गौला रोगका प्रमुख कारण हुन । नियमित जाँच गरी रक्तचाप र रगतको चिनी नियन्त्रणमा राख्नु मिर्गौला स्वास्थ्यका लागि अनिवार्य छ ।

५) धूम्रपान र मदिरा त्याग्ने : धूम्रपानले रक्तनली संकुचित गराउँछ र मिर्गौमा पुग्ने रगतको प्रवाह कम गर्छ । अत्यधिक मदिरा सेवनले पनि मिर्गौला क्षति पुर्‍याउँछ । स्वस्थ मिर्गौलाका लागि यी बानी त्याग्नु उत्तम हुन्छ ।

६) नियमित व्यायाम गर्ने : दैनिक कम्तीमा ३० मिनेट हिँडडुल, योग, हल्का व्यायाम गर्दा तौल नियन्त्रणमा रहन्छ र मिर्गौमा पर्ने दबाब कम हुन्छ ।

७) दुखाइ कम गर्ने औषधि जथाभावी नखाने : पेनकिलर, एन्टिबायोटिकजस्ता औषधि चिकित्सकको सल्लाह बिना लामो समय प्रयोग गर्दा मिर्गौला बिग्रन सक्छ । औषधि सधैँ चिकित्सकको परामर्शमा मात्र लिनुहोस् ।

८) पिसाब रोकेर नराख्ने : बारम्बार पिसाब रोक्दा मिर्गौलामा संक्रमण र ढुंगा बन्ने जोखिम बढ्छ । पिसाब लागेपछि सकेसम्म छिटो फेर्नु स्वास्थ्यका लागि राम्रो हुन्छ ।

९) तौल नियन्त्रणमा राख्ने : मोटोपनाले मधुमेह र उच्च रक्तचापको जोखिम बढाउँछ, जसले अन्ततः मिर्गौलामा असर पुर्‍याउँछ । तौल सन्तुलनमा राख्नु मिर्गौला स्वास्थ्यका लागि आवश्यक छ ।

मिर्गौला रोगका सुरुवाती संकेत

– खुट्टा, अनुहार वा आँखामा सुन्निनु

– पिसाबको मात्रा कम वा धेरै हुनु

– पिसाबमा फिँज वा रगत देखिनु

– थकान, वाकवाकी, टाउको दुखाइ

– राति पटकपटक पिसाब लाग्नु

यी लक्षण देखिएमा ढिला नगरी चिकित्सकको सल्लाह लिनुपर्छ ।

नियमित स्वास्थ्य जाँच

मिर्गौला रोगको पहिचान सुरुवाती चरणमै गर्न सके उपचार सरल हुन्छ । वर्षमा कम्तीमा एकपटक रगत, पिसाब र रक्तचापको जाँच गराउनु बुद्धिमानी हुन्छ, विशेषगरी मधुमेह र उच्च रक्तचाप भएका व्यक्तिका लागि । मिर्गौला हाम्रो जीवनका लागि अपरिहार्य अंग हो । स्वस्थ जीवनशैली, सन्तुलित आहार, नियमित व्यायाम र सचेत व्यवहार अपनाएर मिर्गौला रोगबाट बच्न सकिन्छ । रोग लागेपछि उपचारभन्दा पनि रोग लाग्न नदिनु नै सबैभन्दा राम्रो उपाय हो । आजैदेखि सानासाना बानी सुधारेर मिर्गौला स्वस्थ राख्नु नै दीर्घकालीन स्वास्थ्यको राम्रो हुनेछ ।