प्रसव (बच्चा जन्म) एक प्राकृतिक प्रक्रिया हो, जसले महिलाको शरीरमा विभिन्न शारीरिक परिवर्तन ल्याउँछ। विशेषगरी योनी (vaginal canal) र पेल्भिक फ्लोर मांसपेशीहरूमा तन्किने, कमजोर हुने वा केही ढिलोपन महसुस हुने अवस्था देखिन सक्छ। तर यो परिवर्तन सधैं स्थायी हुँदैन।
बच्चा जन्मेपछि धेरैजसो महिलामा समयसँगै शरीर आफैं पुनः सुधार हुने (healing) प्रक्रिया सुरु हुन्छ। उचित हेरचाह, आराम र व्यायामले योनी तथा पेल्भिक मांसपेशीहरू धेरै हदसम्म पहिलेको अवस्थामा फर्कन सक्छन्।
विशेषज्ञहरूका अनुसार पेल्भिक फ्लोर व्यायाम (Kegel exercise) नियमित रूपमा गरेमा मांसपेशी बलियो हुन्छ र नियन्त्रण क्षमता सुधार हुन्छ। यसले मूत्र नियन्त्रण, यौन स्वास्थ्य र समग्र पेल्भिक स्वास्थ्यमा सकारात्मक प्रभाव पार्छ।
कतिपय अवस्थामा यदि अत्यधिक ढिलोपन, चोटपटक वा जटिल समस्या छ भने चिकित्सकीय उपचार आवश्यक पर्न सक्छ। आधुनिक चिकित्सा विज्ञानमा फिजियोथेरापी, लेजर थेरापी वा शल्यक्रिया (vaginal reconstructive surgery) जस्ता विकल्प पनि उपलब्ध छन्, तर यी सबै व्यक्तिगत अवस्था अनुसार मात्र सिफारिस गरिन्छ।
प्रा.डा. गिरधारी शर्मा भन्नुहुन्छ, “पहिले जस्तै ठ्याक्कै उस्तै बनाउने भन्ने कुरा सबैका लागि एउटै नतिजा हुँदैन। प्रत्येक महिलाको शरीर, प्रसवको अवस्था, उमेर र स्वास्थ्य अनुसार परिवर्तन फरक–फरक हुन्छ।”
