शरीरमा कोलेस्ट्रोल आवश्यक तत्व भए पनि यसको मात्रा असन्तुलित हुँदा गम्भीर स्वास्थ्य समस्या निम्तिन सक्छ । विशेषगरी “खराब कोलेस्ट्रोल” भनेर चिनिने LDL (Low Density Lipoprotein) को मात्रा बढ्दा मुटु तथा रक्तनलीमा असर पर्न थाल्छ । यही कारणले धेरै मानिसमा हृदयघातको जोखिम बढ्ने गर्छ ।
जब शरीरमा LDL कोलेस्ट्रोल अत्यधिक बढ्छ, तब यो रक्तनलीको भित्री भागमा जम्न थाल्छ । बिस्तारै बोसोको तह बनेर धमनी साँघुरो हुँदै जान्छ । यस प्रक्रियालाई “एथेरोस्क्लेरोसिस” भनिन्छ । मुटुमा रगत पुर्याउने धमनीमा यस्तो अवरोध बढ्दै जाँदा मुटुले पर्याप्त अक्सिजन पाउन सक्दैन र छाती दुख्ने समस्या सुरु हुन सक्छ ।
धमनीमा जमेको बोसो अचानक फुटेपछि रगतको थक्का बन्न सक्छ । यदि त्यो थक्काले मुटुमा जाने रक्तप्रवाह पूर्ण रूपमा बन्द गरिदियो भने हृदयघात (हार्ट अट्याक) हुन्छ । यस्तो अवस्थामा बिरामीलाई छाती अत्यधिक दुख्ने, सास फेर्न गाह्रो हुने, पसिना आउने तथा बेचैनी हुने लक्षण देखिन सक्छ ।
धूम्रपान, अस्वस्थ खानपान, शारीरिक निष्क्रियता, मोटोपन, मधुमेह, उच्च रक्तचाप तथा तनाव खराब कोलेस्ट्रोल बढाउने प्रमुख कारण हुन् । विशेषगरी जंक फुड, धेरै तेलयुक्त तथा प्रशोधित खाना नियमित सेवन गर्दा LDL बढ्ने जोखिम बढी हुन्छ ।
स्वस्थ जीवनशैली अपनाएर खराब कोलेस्ट्रोल नियन्त्रण गर्न सकिन्छ । नियमित व्यायाम, हरियो सागसब्जी तथा फलफूल सेवन, धूम्रपान र मदिराबाट टाढा रहने, तौल नियन्त्रण गर्ने तथा नियमित स्वास्थ्य परीक्षण गराउने बानीले मुटुरोगको जोखिम कम गर्न मद्दत गर्छ । आवश्यक परे चिकित्सकको सल्लाहअनुसार औषधि सेवन पनि गर्नुपर्छ ।
