चितवन । जोर्नी प्रत्यारोपण उपचार (ज्वाइन्ट रिप्लेसमेन्ट) सफल बनाउन आधुनिक प्रविधियुक्त अस्पताल, दक्ष चिकित्सकको टोली र प्रभावकारी पुनःस्थापना सेवाको महत्वपूर्ण भूमिका रहने वरिष्ठ नशा तथा हाडजोर्नी रोग विशेषज्ञ डा. गौरव न्यौपानेले बताएका छन्। उनका अनुसार उमेर बढ्दै जाँदा, जोर्नी घिस्रिँदा, चोटपटक लाग्दा वा विभिन्न रोगका कारण घुँडा तथा हिप जोर्नीमा गम्भीर समस्या देखिन सक्छ। यस्तो अवस्थामा बिरामीलाई सामान्य जीवनमा फर्काउन जोर्नी प्रत्यारोपण प्रभावकारी उपचारका रूपमा प्रयोग गरिन्छ।
डा. न्यौपानेले जोर्नी प्रत्यारोपण केवल शल्यक्रिया मात्र नभई एक समग्र उपचार प्रक्रिया भएको बताए। “यसका लागि अनुभवी अर्थोपेडिक सर्जन, एनेस्थेसिया विशेषज्ञ, नर्सिङ टोली, फिजियोथेरापिस्ट तथा अन्य स्वास्थ्यकर्मीको समन्वित सहभागिता आवश्यक पर्छ,” उनले भने। उनका अनुसार जोर्नी प्रत्यारोपण गर्नुअघि बिरामीको स्वास्थ्य अवस्थाको विस्तृत मूल्याङ्कन गरिन्छ। मधुमेह, उच्च रक्तचाप, मुटु रोग लगायतका समस्या भए–नभएको परीक्षण गरी शल्यक्रियाका लागि बिरामीलाई तयार बनाइन्छ।
अत्याधुनिक अपरेशन थिएटर, संक्रमण नियन्त्रणका विशेष मापदण्ड र गुणस्तरीय प्रत्यारोपण सामग्रीको प्रयोगले शल्यक्रियाको सफलता दर अझै बढाएको डा. न्यौपानेले बताए। हाल आधुनिक प्रविधिको प्रयोगका कारण जोर्नी प्रत्यारोपण उपचार पहिलेभन्दा सुरक्षित र प्रभावकारी बन्दै गएको उनको भनाइ छ।
शल्यक्रियापछि बिरामीलाई छिटो हिँडडुल गराउने तथा नियमित फिजियोथेरापीमार्फत पुनःस्थापनामा जोड दिइन्छ। उपचारपछि अधिकांश बिरामीले दुखाइबाट राहत पाउने र दैनिक गतिविधि सहज रूपमा गर्न सक्ने डा. न्यौपानेले जानकारी दिए।उनले जोर्नी दुख्ने सबै बिरामीलाई प्रत्यारोपण आवश्यक नपर्ने स्पष्ट पार्दै औषधि, व्यायाम, तौल नियन्त्रण र फिजियोथेरापीबाट पनि धेरै अवस्थामा लाभ लिन सकिने बताए। तर जोर्नी अत्यधिक क्षति भइसकेको अवस्थामा प्रत्यारोपण नै उपयुक्त विकल्प बन्ने उनको भनाइ छ।
नेपालमा पछिल्ला वर्षहरूमा जोर्नी प्रत्यारोपण सेवाको विस्तार हुँदै गएको उल्लेख गर्दै डा. न्यौपानेले दक्ष जनशक्ति र आधुनिक स्वास्थ्य पूर्वाधारको विकाससँगै बिरामीहरूले स्वदेशमै गुणस्तरीय सेवा प्राप्त गर्न थालेको बताए। स्वास्थ्य समस्या लामो समयसम्म बेवास्ता नगरी समयमै विशेषज्ञ चिकित्सकको परामर्श लिन उनले सबैलाई आग्रह गरेका छन्।
